काठमाडौं, भदौ ८, २०८२ – सुदूरपश्चिम र कर्णाली प्रदेशको प्रमुख सांस्कृतिक तथा धार्मिक पर्व गौरा यस वर्ष भदौ १५ गते मुख्य दिनका रूपमा मनाइने भएको छ। ज्योतिष डिल्लीराज जोशीद्वारा हस्ताक्षरित पञ्चाङ्गअनुसार गौरा पर्व भदौ १२ गतेदेखि सुरु भई भदौ १५ गते दुर्वाष्टमीको दिन विशेष रूपमा उत्सवका साथ सम्पन्न हुनेछ।
गौरा पर्व हिमालय पुत्री पार्वतीको कठोर तपस्याको सम्झनामा मनाइने पर्व हो, जसमा विशेषगरी शिव र गौरी (पार्वती) को पूजा–अर्चना गरिन्छ। यो पर्व सुदूरपश्चिमका डोटी, कैलाली, कञ्चनपुर, डडेल्धुरा, बैतडी, दार्चुला, बझाङ, अछाम, बाजुरालगायत क्षेत्रमा परापूर्वकालदेखि धुमधामका साथ मनाइँदै आएको छ। साथै, भारतको कुमाउँ–गढवाल क्षेत्रमा पनि यो पर्व उत्तिकै उत्साहका साथ मनाइन्छ।
गौरा पर्व भदौ १२ गते बिरुडा पञ्चमीबाट सुरु हुन्छ, जसमा महिलाहरूले निराहार व्रत बसी तामा वा पित्तलको भाँडामा पाँच प्रकारका अन्न (गहुँ, केराउ, गहत, मास, गुराँस) भिजाउने गर्छन्। भदौ १३ गते षष्ठीमा यी बिरुडालाई पवित्र धारा वा नदीमा धोएर गौरा देवीको प्रतिमा बनाउने र पूजा गर्ने चलन छ। भदौ १४ गते सप्तमीमा गौरा देवीलाई गौरा घर वा मन्दिरमा भित्र्याएर पूजा गरिन्छ, जसमा दुबधागो चढाउने परम्परा छ। भदौ १५ गते अष्टमी (अठ्वाली) मा मुख्य पूजा र व्रतका साथै शिव–पार्वतीको विवाहको स्मरण गर्दै देउडा, धमारी, फागजस्ता लोकगीत र नृत्यहरू आयोजना गरिन्छ।
व्रतालु महिलाहरूले यो पर्वमा सौभाग्य, सन्तान प्राप्ति, दीर्घायु र पारिवारिक सुख–शान्तिका लागि व्रत बस्ने र शिव–पार्वतीको पूजा गर्ने विश्वास छ। गौरा पर्वले सामाजिक एकता, भाइचारा र सांस्कृतिक पहिचानलाई पनि बलियो बनाउने विश्वास गरिन्छ।
सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकारले गौरा पर्वको अवसरमा भदौ ६ गते सार्वजनिक बिदा घोषणा गरेको छ। आन्तरिक मामिला तथा कानून मन्त्रालयले यो बिदाले सुदूरपश्चिमका सबै जिल्लामा उत्सवको रौनक थपिने जनाएको छ। यस्तै, सम्माननीय राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले गौरा पर्व, २०८२ को अवसरमा स्वदेश तथा विदेशमा रहेका सम्पूर्ण नेपालीलाई सुख, शान्ति र समृद्धिको शुभकामना व्यक्त गर्नुभएको छ।
पछिल्लो समय गौरा पर्व काठमाडौंको टुँडिखेलमा समेत मनाइँदै आएको छ, जहाँ सुदूरपश्चिमवासी समुदायले देउडा नृत्य र सांस्कृतिक कार्यक्रमहरू आयोजना गर्छन्। यो पर्वले सुदूरपश्चिमको संस्कृतिलाई राष्ट्रिय स्तरमा प्रवर्द्धन गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।
